Mai Ninh
(nhũ danh Trần Thị Ninh)
5.4.1950 – 22.3.2025
Chúng tôi đau đớn báo tin, người bạn trân quý của chúng tôi, nhà vật lý học, nhà văn Mai Ninh, đã từ trần hồi 16g05 ngày 22 tháng 3 năm 2025, tại Sài Gòn, sau một thời gian dài trọng bệnh, thọ 75 tuổi.
Lễ tang sẽ được tổ chức tại Pháp viện Minh Đăng Quang, 505 Võ Nguyên Giáp, An Phú, Thủ Đức, Hồ Chí Minh : Lễ nhập quan (0g00 ngày 26.3) ; Lễ viếng (từ 08g00 thứ tư 26.3 đến 9g00 thứ sáu 28.3) ; Lễ di quan (9g00 thứ sáu 28.3) ; Hỏa táng tại Phước Lạc Viên, Dĩ An, Bình Dương.
* Gia đình không nhận tiền phúng điếu
(tin từ trang Diễn Đàn)
https://www.diendan.org/nhung-con-nguoi/nguyen-mai-ninh-1950-2025
Tin từ group cựu học sinh trường Gia Long
Group GIA LONG Về đây bên nhau xin chia buồn cùng gia đình Nhà vật lý, nhà văn Mai Ninh (khuê danh TRẦN THỊ NINH 5/4/1950 – 22/3/2025)
Mong hương linh tỷ TRẦN THỊ NINH sớm siêu thoát về cõi lành.
Vĩnh biệt cánh Mai Vàng GL68- Nguyễn Mai Ninh (khuê danh Trần Thị Ninh)- cựu Trưởng khối Báo chí của Ban Đại Diện học sinh Gia Long niên khoá 1967-1968.
Mai Ninh là đàn chị của tôi, chúng tôi đã có thời gian sát cánh bên nhau để hoàn thành quyển Đặc San Xuân Gia Long 1968. Sau khi đậu Tú Tài toàn phần chị đã sang Pháp tiếp tục chương trình Đại Học- chị vẫn tiếp tục sự nghiệp văn chương và đồng thời đã viết nhiều đề tài về khoa học vì đó là chuyên ngành học của chị!
Chúng tôi đang trôi theo dòng thời gian và bước qua một mùa thu của tuổi đời- đang thầm lặng nhìn từng chiếc lá vàng rơi...
Chia tay Mai Ninh và chúc chị bình yên nơi miền miên viễn!
------------------
Tên Thật : Nguyễn Mai Ninh
Nhà Văn. Nhà Nghiên Cứu Khoa Học
Mai Ninh sinh và lớn lên ở Sàigòn. Được học bổng du học của chính phủ Pháp năm 1968. Mười năm sau đã lấy bằng Tiến sĩ Kỹ sư và năm 1982 lấy bằng Tiến sĩ quốc gia về Vật lý.
Làm nghiên cứu viên khoa học, thuộc Trung Tâm Nghiên Cứu Khoa Học Quốc Gia Pháp (CNRS).
Năm 2010 quyết định nghỉ hưu và rong chơi.
Mai Ninh đã viết một số bài khoa học đăng trên các Tạp chí trong và ngoài nước. Bắt đầu cầm bút sáng tác văn chương khoảng những năm 1990. Cộng tác với các tạp chí : Kiến Thức Ngày Nay, Tia Sáng, Sông Hương, Hợp Lưu, Văn, Văn Học, Diễn Đàn...
Tác phẩm đã xuất bản
Hợp Âm trong vùng sân khuất (NXB Thời Mới, Canada, 2000)
Ảo Đăng (NXB Hội Nhà Văn, 2003)
Cá Voi trầm sát (NXB Trẻ, 2004)
Dậy đi Rối ơi (NXB Phụ Nữ, 2010)
- Tập Ký, đồng tác giả Mai Ninh- Cổ Ngư- Mạch Nha, nxb Văn Mới, California (2008)
Tiểu thuyết đầu tay của một nữ nhà văn Việt kiều xuất thân là tiến sĩ vật lý về chất siêu dẫn và điện từ hiện làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp. Có lẽ vì vậy mà cái chất khoa học vẫn phảng phất gần xuyên suốt tác phẩm, một thứ khoa học được hóa giải bằng xúc cảm tâm hồn, xúc cảm văn học.
Sau tập truyện ngắn Ảo Đăng xuất bản trong nước năm 2003, tiểu thuyết Cá voi trầm sát, theo nhà văn Nguyên Ngọc trong lời giới thiệu, “cũng là thêm một đóng góp của Mai Ninh lần này cho nghệ thuật tiểu thuyết Việt”.
Tác giả: Mai Ninh; NXB Trẻ; giá 25.000đ.
------------------------------------
Nhà văn nữ hải ngoại Mai Ninh: Một tâm hồn rất Việt
13/12/2003
Trong những năm gần đây, trên kệ sách của những nhà sách khắp mọi miền đất nước đã thấy có tên sách của những tác giả hiện sinh sống ở nước ngoài bày bán. Đặc biệt, mới đây nhà xuất bản Hội Nhà văn giới thiệu với bạn đọc trong nước một tác giả hải ngoại: Mai Ninh với tập truyện ngắn Ảo Đăng, trong đó gồm 14 truyện ngắn, vừa được phát hành vào đầu tháng 12/2003.
Mai Ninh, bút hiệu và tên thật, bố mẹ gốc Bắc, sinh trưởng ở Sài Gòn, sang Pháp du học từ năm 18 tuổi, sinh sống ở Pháp đã 35 năm và làm việc trong một ngành tưởng chừng rất xa văn học: chị là một nhà khoa học, ngành Vật lý trong Trung tâm Nghiên cứu khoa học Quốc gia Pháp từ năm 1978 đến nay.
Trong Lời giới thiệu tập truyện Ảo Đăng, nhà văn Nguyên Ngọc đã viết: (…) Vậy nên có lẽ điều đầu tiên chị khiến ta ngạc nhiên một cách thích thú là sự nhuần nhị, đến độ thật điêu luyện của chị trong sử dụng ngôn ngữ văn học Việt, cứ như suốt hơn 30 năm ấy chị vẫn sống thấm đẫm trong lòng ngôn ngữ đó, hằng ngày nghe âm vang của nó và hít thở bầu không khí tinh thần do nó tạo nên; cứ như suốt hơn ba mươi năm ấy công việc chính của chị là hằng ngày nhào nặn ngôn ngữ đó, nâng niu, ưu tư và nghiền ngẫm về nó. Hay chính vì ở xa Tổ quốc, xa và lâu quá nên chị mới càng quý ngôn ngữ ấy đến thế, thao thức nghiền ngẫm về nó, và ráo riết , và chăm chút, và tinh vi khai thác đến rốt ráo các khả năng tiềm ẩn của nó,vừa trân trọng gìn giữ, vừa đổi mới nó không ngừng.”
Còn những vấn đề mà Mai Ninh quan tâm thì sao? Cũng theo nhà văn Nguyên Ngọc: "Những vấn đề của Mai ninh rất “tây”, là những vấn đề của đời sống hiện đại phương tây. Nhưng ở Mai Ninh, tất cả những vấn đề ấy đều được cảm nhận bởi một tâm hồn rất Việt, một tâm hồn rất phụ nữ và rất phụ nữ Việt Nam “
Bích Hương
https://thanhnien.vn/nha-van-nu-hai-ngoai-mai-ninh-mot-tam-hon-rat-viet-185157616.htm
---------------------------------------
Cá voi trầm sát - Bi kịch mang gương mặt đàn bà
Ngô Thị Kim Cúc
Chín khúc, chín câu chuyện, chín truyện ngắn, đan cài thành một tiểu thuyết, một giao hưởng cuộc đời, một lịch sử dòng họ, mà dường như phần nào trùng khớp với lịch sử dân tộc. Có rất nhiều thương yêu gắn kết nhưng cũng nhiều đối kháng-chia rẽ, phân rã-ly cách, trốn chạy-luân lạc, cô đơn đến tận cùng.
Tất cả nhân vật đều xưng tôi. Ngôi thứ nhất: cái nhìn từ chính đôi mắt, những bộc lộ từ chính bản ngã, lời xưng tội với chính số mệnh mình. Không ai chính xác hơn tôi về tất cả những gì liên quan đến mình.
Và bao giờ những người đàn bà cũng nhận chịu nhiều nhất. Ba thế hệ đàn bà. Đẹp và đầy nữ tính, tràn trề năng lượng sống, họ bị trừng phạt vì chính những chọn lựa của mình. Công nương Trung Hoa gót sen ba tấc, mồ côi cha mẹ, mười ba tuổi từ kinh đô về Phúc Kiến ở nhờ nhà bác, mười sáu tuổi yêu anh trai con bác, bị đem gả cho một viên chức An Nam, theo chồng về Hà Nội, là vợ quan tuần nhưng bị đối xử như con sen trong gia đình quan án sát cha chồng. Ba con trai chết trẻ, ba con gái nối tiếp cuộc đời đa truân của mẹ. Người thứ nhất sống cho trách nhiệm gia đình, đơn độc tới cuối đời, bởi đã bí mật bán rẻ đời con gái cho lính Nhật ngoài đường khu chứa gái, sau khi bị cướp mất số tiền bán áo nuôi gia đình đói khổ chạy trốn ông bà nội. Người thứ hai yêu đơn phương anh ruột của mình, thất vọng vì anh đi cưới vợ; sau ngày anh chết, lấy chồng nhưng không sinh nở được, ám ảnh mãi mối tình không được phép, không bao giờ có được với chồng cảm giác từng có với anh trai. Người thứ ba, dữ dằn, không khoan nhượng với cả cuộc đời lẫn người thân, nhưng lại chọn cuộc sống yên ấm, lại bị một đòn khác: con trai duy nhất chết bất đắc kỳ tử vì bị xe đâm, sau khi lá thư viết cho cô em con cậu bị cha phát giác.
Đứa con gái là nguyên nhân cái chết ấy, bị buộc trở thành hy vọng của gia đình lớn, đã phải đi du học xa, bỏ lại mối tình học trò với người yêu chiến trận. Đứa con gái thế hệ thứ ba lặp lại bi kịch: trên đất Pháp, Miên đã gặp, đã yêu và sống hết mình với một người cho tới khi khám phá đó chính là người chú thúc bá.
Không quá kỹ thuật, tác giả Mai Ninh hầu như chỉ kể lại những ký ức đòi đoạn, về cuộc đời bị nguyền của những người đàn bà trong gia đình. Vì sao bi kịch cứ tìm đến họ? Miên đã cố tìm cách lý giải: "...Nếu tình yêu đã đến mức độ này, có phải chăng chính vì nó phát sinh từ một hòa trộn mật thiết, tận cùng, một hòa trộn từ máu thịt ?". Không ai trả lời được. Miên đã xâu chuỗi các sự việc, đã quay phim và chiếu lại những gương mặt người thân, như là cách để giải thoát chính mình.
Tên các chương sách đã bộc lộ điều tác giả nhắm tới: Ngày ngâu đổ, Ngược dòng, Cỏ ám, Nến trong kẽ liếp, Sao rơi về đất... Chương Cỏ ám, với nhân vật Phượng, có lẽ là chương đớn đau nhất của người đàn bà với tình yêu không được phép. Phượng đã không đổi thay gì được đời mình sau khi lấy chồng, kể cả sau khi anh trai đã chết. Chị phải vin vào một lời nguyền bởi không biết phải tránh trớ ra sao: "Định mệnh cuối cùng đã hoàn tất lời nguyền hay lời nguyền dẫn dắt định mệnh?". Nhưng Phượng vẫn không đi xa nổi con đường tàu mà từ đó anh trai đã ra đi, cho dù tất cả đã vuột qua, kể cả đời người: "Cứ nhắm mắt, con tàu lại rúc từng hồi còi dài và tôi thấy mình đứng cạnh đường rầy, hai bên bờ giờ trắng bạc cỏ lau".
Âm hưởng của tiểu thuyết là cái gì đó rất đau, một nỗi đau xưa cũ, lẩn khuất trong những con người của một thời chưa qua: cái đẹp bạc mệnh, lung linh giúp cho tâm linh con người không biến mất. "Nó không kiếm ra cách nào khác hơn là dùng chính thân xác mình để đương đầu với cái chết và mất mát tận cùng. Ngớp lên những tiếng thở, hét ra những tiếng kêu, oằn lên những vùng thịt, tống ra máu me sâu thẳm, tất cả phải chăng là để thay tiếng khóc đã không thể bật ra trước quan tài?". Hành động của đứa con gái thế hệ thứ tư trước cái chết của mẹ nuôi hình như khiến Miên rút ra được điều gì đó cho chính mình: "Phải chăng sau khi chạm đến đáy sâu của cô đơn và thất lạc, con người mới có khả năng trồi lên, hòa nhập lại cuộc đời, cho dù không còn là chính mình ngày trước?”.
Điều đáng nói sau cùng về tập sách: đây là tiểu thuyết đầu tay của một nữ tiến sĩ vật lý đang làm việc tại Pháp, sau tập truyện ngắn (Ảo đăng) cũng in ở Việt Nam vào năm trước.
Ngô Thị Kim Cúc
thanhnien/TinTuc/VanHoa/VanHoc/2004/7/26
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét