Về tác phẩm sơn mài "Giáng Sinh" của hai hoạ sĩ Đông Dương: Nguyễn Tiến Chung và Hoàng Tích Chù tại Đại Chủng Viện Huế☘️
- Năm 1942-1943, hai họa sĩ Hoàng Tích Chù và Nguyễn Tiến Chung đã cho ra đời họa phẩm Giáng Sinh bằng sơn mài này. Cần nhớ đây là thời kỳ khai sinh tranh sơn mài về chủ đề tôn giáo, trong xu hướng “Á Đông hóa” hay “dân tộc hóa”. Cùng năm 1942, hoa sĩ Nguyễn Gia Trí đã cho ra đời một tác phẩm bằng sơn mài về đề tài Giáng Sinh, hiện đang ở Nhà nguyện Tu Viện Mai Khôi – Sài Gòn.
- Sau đó, sở dĩ Hội Xuân Bích có được bức tranh này là do cụ Nguyễn Đệ, chánh văn phòng của Vua Bảo Đại tặng khi còn ở Hà Nội.
Biến cố năm 1954 đưa bức tranh theo chân các Cha Giáo vào Nam ; và ngày 20.07.1954, theo lời mời của Đức Cha Phêrô Ngô Đình Thục, bức tranh theo chân các Cha xuống Vĩnh Long, sau đó hai năm lại trở lên Thị Nghè – Sài gòn.
- Năm 1962, cũng theo lời mời của Đức Cha Phêrô Ngô Đình Thục, Đại Chủng Viện Xuân Bích lại lên đường ra Huế. Một lần nữa, bức sơn mài lại lên đường theo chân các Cha đến Huế.
- Mãi đến hôm nay, bức tranh vẫn dõi bước thăng trầm của các Linh mục Xuân Bích và luôn chiếm một chỗ ưu tiên trong Cung Thánh của Nhà Nguyện Chủng Viện, làm kim chỉ nam cho các thế hệ sinh viên Xuân Bích chiêm ngắm, cầu nguyện và sống đồng hành cùng dân tộc. Đây là một định hướng rất cách mạng nhưng lại rất đúng đắn, như sẽ được chứng thực qua Hiến chế “Gaudium et Spes” của Công đồng Vaticanô II và Tông huấn “Giáo Hội tại Á Châu” của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II về sau này.
- Cần biết thêm là vào năm 1958, Bộ Quốc Gia Giáo Dục Việt Nam Cộng Hòa đã mượn bức tranh này đi triển lãm ở Paris và được bảo hiểm với giá một triệu đồng. Sau đó hình như bức tranh được tu sửa lại, nhưng không rõ năm nào và sửa những chi tiết nào. Có thông tin khác cho rằng bức tranh đã được đưa đi triển lãm ở Rôma.
- Tháng 11.2001, Thầy Micae Hồ Văn Hoa (khoá II – Huế) có sửa lại cho gương mặt của Đức Mẹ và Thánh Giuse sáng hơn
Nguồn: FB Tống Phước Quang
Bức tranh sơn mài ĐÊM THÁNH được họa sĩ Nguyễn Gia Trí vẽ năm 1941, đến nay được xem là bức tranh Giáng Sinh tiền đề và nổi tiếng nhất của Việt Nam. Bức Đêm thánh nay thuộc sở hữu của nhà thờ Mai Khôi (đường Tú Xương, TP.HCM). Từ lúc ra đời, bức tranh từng “lưu lạc” từ Hà Nội vào Sài Gòn, rồi qua tận Pháp, trước khi về Việt Nam.
Điều đặc biệt nữa ở bức tranh Giáng sinh là họa sĩ Nguyễn Gia Trí sử dụng kỹ thuật sơn mài đắp nổi, không phải kỹ thuật mài chìm như những bức tranh sơn mài khác. Những năm 1980, bức tranh đã được họa sĩ Nguyễn Gia Trí phục chế lại một lần.
Họa sĩ Nguyễn Gia Trí đã tạo nên một bức tranh chủ đề Giáng Sinh hoàn toàn mang tinh thần Á Đông. Phía trên là ba thiên sứ trong hình ảnh các cô tiên Á Đông, mặc áo dài, gảy đàn tỳ bà. Ở giữa là thánh Guse, Đức Mẹ Maria và Chúa hài đồng cùng với một con trâu trắng. Thánh Guse và Chúa hài đồng có hai ánh hào quang, Đức mẹ Maria có một ánh hào quang theo quan niệm Âm - Dương. Bên dưới là hình ảnh ba con người, một người tỉnh thức, một người hoang mang, một người đang nằm ngủ tượng trưng cho nhân loại.
Nguồn: Quang Thi https://tuoitre.vn/buc-tranh-giang-sinh-noi-tieng-nhat-viet-nam-1027234.htm
