CHƯƠNG TRÌNH TIÊM CHỦNG THỜI PHÁP THUỘC – VIỆN VI TRÙNG HỌC SÀI GÒN

 CHƯƠNG TRÌNH TIÊM CHỦNG THỜI PHÁP THUỘC – VIỆN VI TRÙNG HỌC SÀI GÒN

 Nguyễn Đình Tư

 Vào đầu Pháp thuộc tại Nam kỳ, một số bệnh dịch và bệnh truyền nhiễm còn phổ biến, nên người Pháp phải cho thực hiện chương trình tiêm chủng rộng khắp với những hướng dẫn hết sức cụ thể và chi tiết.

Nghị định ngày 15-09-1871, tại mỗi hạt thanh tra sẽ đặt một chức vụ y sĩ tiêm chủng do quân y sĩ quân đội kiêm nhiệm. Từ nay cha mẹ hay người đỡ đầu có trẻ mới sinh được 3 tháng phải đưa trẻ tới viên y sĩ tiêm chủng tại hạt để được tiêm chủng miễn phí. Phòng tiêm sẽ đặt tại trụ sở Hạt thanh tra, ngày giờ tiêm chủng sẽ do y sĩ tiêm chủng thỏa hiệp với viên Thanh tra ấn định.

Để tiêm chủng cho các trẻ, viên y sĩ tiêm chủng có thể giao cho các y sĩ người Việt hay các nhân sĩ muốn tham gia thực tập nghề đơn giản này. Nếu y sĩ tiêm chủng nhận thấy có một em bé không đủ điều kiện để tiêm chủng thì sẽ cấp cho phụ huynh một giấy biên nhận có giá trị 2 tháng, hết hạn lại cấp tiếp cho đến khi nhận thấy bé đủ điều kiện và tiêm chủng cho bé. Tám ngày sau tiêm chủng, phụ huynh phải đem trẻ tới y sĩ tiêm chủng khám xem kết quả tốt không. Nếu không tốt, y sĩ sẽ yêu cầu phụ huynh cho bé tiêm chủng lại. Phụ huynh không được chích lể các mụt tiêm và không cho ai lấy vacxin ở mụt tiêm trước khi y sĩ khám.

Trường hợp một em bé tiêm chủng 3 lần mà không kết quả hoặc trước đó đã có lần lên đậu mùa, thì y sĩ sẽ cấp cho phụ huynh một biên nhận, một bản sao sẽ gửi tới Thanh tra địa hạt nơi có sổ khai sinh của bé, nếu không có khai sinh thì gửi tới nơi thực hiện việc tiêm chủng và không còn tiêm chủng cho bé này nữa. Đối với một bé mà tiêm chủng kết quả tốt, sau 30 ngày y sĩ tiêm chủng phải gửi tới Thanh tra địa hạt giấy chứng chỉ, nếu phụ huynh yêu cầu thì cấp phó bản.

Viên Thanh tra địa hạt có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho bé, sau 7 ngày phải thông báo cho phụ huynh đưa bé đi tiêm chủng. Giấy thông báo phải có gốc lưu. Nơi gốc lưu này sẽ dán giấy chứng nhận của y sĩ nói trên đây. Phụ huynh không đưa bé đi tiêm chủng hay không đưa đi khám lại như đã quy định trên đây sẽ bị phạt 50fr. Thanh tra địa hạt sẽ ký lệnh cho phụ huynh đem bé đi tiêm chủng vào một ngày nhất định. Nếu phụ huynh không tuân hành sẽ bị phạt 200fr. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày 01-01-1872

VIỆN VI TRÙNG HỌC SÀI GÒN

Vào cuối thế kỷ XIX ở các nước Đông Dương nói riêng, vùng Viễn Đông nói chung, các bệnh truyền nhiễm đang hoành hành, cướp đi mạng sống của nhiều người, trong đó có cả quân lính và công chức người Pháp, nhiều loài gia súc bị chết. Vì vậy ngày 27-12-1890, Bộ Hải quân của nước Pháp gửi công điện qua cho chính quyền thực dân ở Đông Dương, yêu cầu lập ngay tại Sài Gòn một Viện Vi trùng học với một số nhiệm vụ cụ thể trước mắt. Bộ này lại cử Bác sĩ Calmette bấy giờ đang phục vụ trong lực lượng Hải quân ở Đông Dương phụ trách viện ấy dưới quyền kiểm soát tối cao của Giám đốc Nha Y tế. Thi hành lệnh đó, ngày 20-03-1891 Toàn quyền Đông Dương Piquet ban hành Nghị định có nội dung như sau:

Một Viện Vi trùng học được thiết lập tại Sài Gòn, đặt trong kiến trúc phụ thuộc nhà thương Quân đội và sẵn sàng hoạt động kể từ ngày 01-04-1891 để phụ trách một số công việc thuộc nhiệm vụ. Cụ thể là:

1. Tiêm chủng súc vật

2. Tiêm phòng bệnh chó dại sau khi bị chó cắn

3. Sản xuất loại vacxin Pasteur trị than ở các đoàn gia súc

4. Phân tích các loại nước, chất lỏng hữu cơ và các chất về thực phẩm hay sản phẩm công nghệ bị hư hỏng vì vi trùng hoặc lên men như thịt, các đồ hộp, rượu bia…

Các điều kiện và phương châm hoạt động của các ngành trên đây sẽ được chỉ dẫn cụ thể ở phía sau. Tiền bán các vắc xin cho các y sĩ nước ngoài sẽ theo thủ tục thông thường nhập vào quỹ kho bạc để dùng vào việc bảo trì phương tiện và mua sắm nguyên liệu cho viện.

Chính phủ Pháp nghĩ rằng không những có lợi cho công chức và dân chúng của mình, mà còn cho cả những người hàng xóm ở Viễn Đông sử dụng nguồn thuốc của Viện Vi trùng học Sài Gòn để áp dụng phương pháp điều trị hiệu quả duy nhất này chống lại một trong những bệnh nguy hiểm nhất đang tấn công loài người: BỆNH CHÓ DẠI. Điều khẩn thiết lưu ý người bị chó cắn muốn được điều trị dự phòng bệnh chó dại, phải cung cáp những thông tin rất chính xác, những biểu hiện bất thường của con chó để nhân viên y tế của viện có thể phán đoán nghi ngờ hay chắc chắn con chó mắc bệnh dại.

Nghị định ngày 07-03-1893 cử Bác sĩ Pineau, y sĩ hạng 1 làm Viện trưởng Viện Vi trùng học Sài Gòn thay bác sĩ Calmette được điều về Bệnh viện Quân sự tức Nhà thương Grall.

Viện Vi trùng học Sài Gòn sau đổi tên thành Viện Pasteur tồn tại đến ngày nay.

 

Tác giả: NGUYỄN ĐÌNH TƯ

(Trích tập 2, Chế độ thực dân Pháp trên đất Nam Kỳ 1859-1954)

 ảnh nằm trong album năm 1909 thực hiện theo yêu cầu của thị trưởng Chợ Lớn khi đó, ông F. Drouhet.

 Ảnh từ trang pasteurhcm.gov.vn