NHỮNG NGỌN GIÓ - trường ca Vents của Saint-John Perse | Hoàng Hưng dịch

Cảm ơn bác Hoàng Hưng ký tặng sách NHỮNG NGỌN GIÓ.

Viện Hàn lâm Thụy Điển trao Giải Nobel Văn chương năm 1960 cho Saint-John Perse:

“vì chất thơ bay bổng và sức gợi hình ảnh mạnh mẽ trong tác phẩm thi ca của ông”

(for the soaring flight and evocative imagery of his poetry) 

Vents được xem là một trong những kiệt tác lớn nhất của thơ Pháp thế kỷ 20 Thế giới xem trường ca Vents như:

“Một trường ca về gió, nhưng thực chất là ẩn dụ về lịch sử, thay đổi, chiến tranh, sự dịch chuyển của nhân loại.” 

Các nhà nghiên cứu như Trần Thiện Đạo và Bửu Ý từng dịch một vài đoạn Trường ca Vents để minh hoạ khi viết về thơ hiện đại Pháp. Một số bài thơ ngắn của Saint-John Perse từng được Trần Thiện Đạo, Bửu Ý, Bùi Giáng, Đặng Tiến trích dịch. Tuy nhiên, chưa có một bản dịch trọn vẹn và ấn hành chính thức của toàn bộ tác phẩm Saint-John Perse tại Việt Nam. 

Saint-John Perse sáng tác Vents năm 1945, ấn bản đầu tiên (première édition) ra mắt năm 1946, nhà xuất bản Éditions Gallimard (Paris, Pháp) và liên tục tái bản hơn 20 lần từ 1972 đến nay. 

*** Năm 2025, sau 80 năm, lần đầu tiên, trường ca Vents-Những ngọn gió của Saint-John Perse đã được nhà thơ-dịch giả Hoàng Hưng chuyển ngữ sang tiếng Việt trọn vẹn, tinh tế. *** 

Bạn có biết, Vents đã được dịch ra ít nhất 12 ngôn ngữ: Tiếng Anh, Tiếng Đức, Tiếng Ý, Tiếng Tây Ban Nha, Tiếng Bồ Đào Nha, Tiếng Nhật, Tiếng Hàn, Tiếng Thụy Điển, Tiếng Hà Lan, Tiếng Ba Lan, Tiếng Rumani, Tiếng Nga.

Hoa Kỳ là quốc gia dịch Vents đầu tiên năm 1949–1950, xuất bản bởi Francis Carmody (University of California Press) 

Chúng ta đọc chậm từng chữ trong trường ca “Những ngọn gió” để cảm nhận nhân loại đang thay đổi sâu sắc, bất ổn, biến chuyển, đổ nát và tái sinh.

 (trang 36-Những ngọn gió) Các nền văn minh đã ra đi tới lửa giá băng, với ngọn lửa nho vĩ đại,

Và những bình minh xuống đây từ các ngày hội Bắc cực, vào tay người hoá trang,

Đã chưa thay trò chơi nội y.

Chiều nay ta sẽ đặt các mùa chết nằm trong áo dài dạ hội, trong những dải ren bằng vàng xưa cũ,

Và giống như một bài ca quên lãng theo bước chân các đạo quân, khi lật đổ những bàn tiệc của các Nàng Diêm Dúa, của các Chàng Phong Lưu

Cuối tuần, 22/11/2025

Ngọc Hân