KỶ NIỆM 60 NĂM THÀNH LẬP TRƯỜNG TRUNG HỌC KIỂU MẪU HUẾ (1964-2024)
Trong vòng 5 năm, từ năm 1964-1968, toàn miền Nam Việt Nam có 3 trường Trung học cùng mang tên Kiểu Mẫu lần lượt được thành lập. Cả 3 trường đều trực thuộc Đại học Sư phạm tại địa phương chứ không do Ty Giáo dục quản lý như hầu hết các trường trung học khác.
Đầu tiên là trường Trung học Kiểu Mẫu ở Huế khai giảng khoá đầu tiên năm 1964. Năm kế tiếp, Kiểu Mẫu ở Thủ Đức được hình thành năm 1965. Trường Kiểu Mẫu ở Cần Thơ ra đời vào năm 1968. Xét về mặt thời gian cũng như mô hình trường học và phương pháp giáo dục, có thể nói trường Trung học Kiểu Mẫu Huế là ngôi trường “đàn anh”, là “cánh chim đầu đàn” của các trường Kiểu Mẫu cũng như các trường Trung học Tổng hợp ở miền Nam trước năm 1975.
Trường Trung học Kiểu Mẫu Huế trực thuộc Trường Đại học Sư phạm Huế, được xây dựng hoàn thành vào đầu năm 1964. Người vẽ kiểu trường là kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, đạt Giải thưởng lớn Roma (Premier Grand Prix de Roma) hay còn gọi là giải Khôi Nguyên La Mã về kiến trúc năm 1955 với Đồ án Ngôi thánh đường trên đảo Địa Trung Hải. KTS Ngô Viết Thụ cũng là người vẽ Dinh Độc Lập (Dinh Thống Nhất hiện nay), Trung tâm Nguyên tử (Viện Nghiên cứu hạt nhân) Đà Lạt, Nhà thờ Chính tòa Phủ Cam và Khách sạn Hương Giang ở Huế, Làng Đại học Thủ Đức, cùng nhiều công trình kiến trúc đặc sắc khác.
Một cựu học sinh của trường Kiểu Mẫu Huế, ông Lê Phước hồi tưởng như sau: “Một ngôi trường với lối kiến trúc tân kỳ, mới được thiết lập trước đây hai năm. Tên Kiểu Mẫu cũng không quen thuộc cho lắm đối với tôi”*. Điều này cũng rất dễ hiểu, vì những cô cậu học trò chưa qua hết tuổi thiếu niên, vừa mới kết thúc bậc Tiểu học ở các ngôi trường nhỏ bé xây bằng gạch ngói đơn sơ, nay được vào học trong ngôi trường mới khang trang bề thế, cao ba tầng lầu, tọa lạc trong khuôn viên rộng lớn đến 39.000m2 nên không khỏi hiếu kỳ, choáng ngợp. Nhưng qua 7 năm học tập, từ lớp 6 (Đệ Thất) cho đến lớp 12 (Đệ Nhất) và tốt nghiệp Tú Tài, thì cựu học sinh của Trường, ai nấy đều hãnh diện và tự hào về ngôi trường Kiểu Mẫu Huế:
... Trong lòng miền Trung,
Kiểu Mẫu ta hiên ngang
Hồn thiêng rền vang tiếng
nung nấu bao lòng trai tráng
Sức ta khơi mạch nguồn
ý ta luôn trường tồn
Cho ngày mai huy hoàng Việt Nam.
(Trích Hành khúc Kiểu Mẫu ca của Đặng Văn Nhuận)
Nhân dịp Kỷ niệm 60 năm thành lập trường Trung học Kiểu Mẫu Huế (1964-2024), và nhân cuộc Hội ngộ lớn của Quý Thầy, Cô và Anh, Chị cựu học sinh Trường Trung học Kiểu Mẫu Huế vào ngày 15-16/6/2024 sắp tới, tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết “TRUNG-HỌC KIỂU-MẪU HUẾ” như là bản lịch sử cô đọng, đầy đủ và chân xác nhất về Trường của Thầy Hiệu trưởng Trần Hữu Long đăng trên “Đặc-san Kiểu-Mẫu Huế 1972” được in tại Nhà in Liên Hoa, Huế, xuất bản năm 1972.
Bản sao chụp cuốn Đặc san này tôi được người bạn quý, Bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh gửi tặng từ bộ sưu tập gốc của anh. Căn cứ bản gốc được sao chụp, tôi đã gõ lại đúng nguyên văn toàn văn bài viết được in xuất bản từ 52 năm trước. Việc này nhằm để tất cả chúng ta có dịp để “ôn cố tri tân”, vừa tránh được tình trạng “Tam sao thất bản”, mà tôi thấy hầu hết các bài biên khảo dẫn trích trên Internet cho đến nay đều không đúng hoàn toàn so với bản gốc. Bản sao chụp cuốn Đặc-san Kiểu-Mẫu Huế 1972 được chuyển đến Thầy Trần Dư Sinh, cựu Giáo sư của Trường và đã được Thầy đưa lên Internet https://htklvc2012.wordpress.com/wp-content/uploads/2024/06/dac-san-kieu-mau-hue-1972.pdf
Qua bài viết của thầy Trần Hữu Long cũng như nhiều biên khảo khác về mô hình trường Kiểu Mẫu, trường Trung học Tổng hợp trước năm 1975, tôi tin rằng độc giả ngày nay sẽ có cơ hội hiểu biết thêm về một mô hình giáo dục tiên tiến đã từng có ở nước ta, dù nay không còn tồn tại nhưng sẽ rút ra được nhiều ích lợi cho hiện tại, nhất là đối với những người làm trong ngành Giáo dục và Đào tạo hay những ai nặng lòng với sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo của nước nhà.
Xin trân trọng cảm ơn Thầy Trần Hữu Long, cảm ơn bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn đã cho tôi có cơ hội giới thiệu bài viết quan trọng trong một dịp kỷ niệm quan trọng 60 năm thành lập Trường, như một lời tri ân sâu sắc đến Quý Thầy, Cô cựu Giáo sư và Quý Anh, Chị cựu học sinh trường Trung học Kiểu Mẫu Huế đã góp phần làm rạng rỡ truyền thống lịch sử văn hóa giáo dục của xứ Huế.Nguyễn Đính,
Huế, ngày 09 tháng 6 năm 2024.
*Lê Phước, Ngày Tháng Qua, Đặc san Kiểu Mẫu Huế 1972, trang 77.
Nguồn trích dẫn và hình ảnh từ bản sao gốc “Đặc-San Kiểu-Mẫu Huế 1972”.
—
TRUNG-HỌC KIỂU-MẪU HUẾ
Trụ sở: 36 Lê-Lợi Huế
Điện thoại: 2278-2288
I.MỤC-ĐÍCH THÀNH-LẬP
Để đáp-ứng với nhu-cầu cải-tiến nền giáo-dục cấp Trung-học cho phù-hợp với đà tiến-triển chung của xã-hội, Trường Đại-học Sư-Phạm Huế đã thành-lập một Trường Trung-học trực thuộc mang tên TRUNG-HỌC KIỂU-MẪU HUẾ.
(Nghị-định số 1352/GD/PC/NĐ ngày 4-8-1964 thiết lập trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế trực thuộc Trường Đại-Học Sư-Phạm Huế và Nghị-định số 840/GD/PC/NĐ ngày 12-6-1965 đặt Trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế thuộc bậc Đệ nhị cấp).
II.LƯỢC-SỬ
Nằm sát cạnh trường Đại-Học Sư- Phạm Huế và có cùng một lối kiến-trúc, Trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế đã được hoàn thành vào năm 1964.
Trường đã khai-giảng khóa học đầu tiên vào ngày 20-9-1964 với tám lớp học, 320 học-sinh và 24 giáo-sư.
Trong những năm đầu tiên một phái-đoàn giáo dục thuộc Đại-học Ohio đã cọng-tác mật-thiết với trường Đại-Học Sư-Phạm và Ban Giảng-huấn Trung-Học Kiểu-Mẫu. Phái đoàn này đã giúp đỡ nhiều ý-kiến và cung-cấp phương- tiện trang-bị các phòng thí-nghiệm và học-xưởng.
Từ khi thành lập, các vị Hiệu-trưởng sau đây đã lần-lượt điều-khiển trường:
- 1964-1966: Ô. Trần-kim Nỡ
- 1966 : Ô. Dương-đình Khôi
- 1966- …. : Ô. Trần-hữu Long
Trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế đã tổ-chức kỳ thi lấy Chứng-chỉ Tú-Tài 1 tổng-hợp khóa đầu tiên tại trường vào cuối niên-học 1968-69.
Với Nghị-định số 1722/GD/TN/PC/NĐ ngày 9-8-1969, Bộ Giáo-Dục đã thiết lập chứng-chỉ Tú-Tài 1 và văn-bằng Tú-Tài 2 tổng-hợp tại trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế và ấn định giá-trị tương-đương giữa các chứng-chỉ này và chứng-chỉ Tú-Tài phổ-thông.
Trong niên-khóa 1969-1970, nghị-định trên được sửa-đổi bởi nghị-định số 139/GD/KHPC/HV/NĐ ngày 25-6-1970 thiết-lập các kỳ thi lấy chứng-chỉ Hoàn-tất Mỹ- mãn lớp 11 Trung-học tổng-hợp vào cuối năm lớp 11 và Chứng-chỉ Thành-chung Trung-học tổng-hợp cuối năm lớp 12. Các chứng-chỉ này được qui-định đồng quyền lợi với các chứng-chỉ hay văn-bằng Tú-Tài phổ-thông về mọi phương-diện. Thể lệ thi lấy Chứng-chỉ Hoàn-tất Mỹ-mãn lớp 11 được ấn-định bởi nghị-định số 1141a/GD/KHPC/HV/NĐ ngày 27-6-1970 và thể-lệ thi lấy chứng-chỉ Thành-chung Trung-học tổng-hợp được ấn định do Nghị-định số 1141b/GD/KHPC/HV/NĐ ngày 27-6-1970.
Học-sinh tốt-nghiệp của Trường đã theo học các Đại-Học quốc-ngoại và quốc nội từ niên khóa 1970-71 và đang xúc-tiến việc thành-lập Hội ái-hữu cựu học sinh Trung-học Kiểu-Mẫu Huế.
Phân-hội phụ-huynh học sinh Trung-học Kiểu-Mẫu Huế thành-lập từ năm 1966 hiện đang giúp đỡ thiết thực cho nhà trường trong mọi sinh-hoạt.
III.NHIỆM-VỤ
Nhiệm-vụ của trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế được ấn-định là:
1.- Tìm một đường lối thích-hợp trong việc thực-thi giáo-dục cấp Trung-học.
2.- Nghiên-cứu và áp-dụng những chương-trình và phương-pháp giảng-dạy hữu-hiệu.
3.- Nghiên-cứu và thực-hiện các tổ-chức học-đường và các phương-thức sinh-hoạt phối-hợp, các trợ-huấn-cụ để cho sự học-tập đạt được kết-quả tối đa.
4.- Hộ-trợ chương-trình quan-sát và thực-tập của giáo-sinh Đại-học Sư-Phạm.
5.- Thực-hiện mọi nỗ-lực để trở thành một Trung tâm giáo-dục Kiểu Mẫu về mọi phương-diện.
Từ ngày thành-lập đến nay, trường Trung-học Kiểu-Mẫu luôn cố gắng thiết-lập những điều-kiện căn-bản cho sự nghiên-cứu và giảng-dạy cũng như những phương-tiện cần-thiết tối-thiểu cho việc học-tập.
Nhiệm-vụ qui-định như trên cần nhiều thời-gian mới có thể hoàn-thành, và đòi-hỏi không những thiện-chí tối đa của toàn ban giảng-huấn mà còn cả sự hộ-trợ liên-tục về mọi phương-diện của các cấp thẩm quyền liên-hệ, của chính quyền địa-phương, của các nhà giáo-dục và phụ-huynh học-sinh.
IV. ĐẠI-CƯƠNG về ĐƯỜNG LỐI GIÁO-DỤC
Trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế chủ-trương và đang áp-dụng một đường lối giáo-dục tiến-bộ nhằm phục vụ tối-đa học-sinh bằng cách:
1.- Chú-trọng đến việc hướng-dẫn từng cá-nhân học-sinh để việc học-tập có phương-pháp và hiệu-quả hơn, hướng-dẫn trong việc chọn lựa môn học thích-hợp hay giúp đỡ giải-quyết mọi khó-khăn gây trở-ngại cho việc học.
2.- Tạo nhiều cơ-hội và phương-tiện cần-thiết hữu-hiệu để đáp-ứng những nhu-cầu căn-bản của học-sinh dựa trên nhu-cầu chung của xã-hội, và để học-sinh có khả-năng, sở-thích khác nhau đều có thể thành-công.
3.- Trang-bị cho học-sinh một số kiến-thức tổng-quát tối-thiểu và phổ-thông để trở thành một công-dân hữu-ích, một số kiến-thức lý-thuyết dự-bị cho việc theo đuổi học-tập ở cấp Đại-học, và đồng thời cung-cấp một số kiến-thức thực-dụng giúp học-sinh hiểu biết để lựa chọn nghề-nghiệp trong tương-lai hoặc lâm thời có thể sử-dụng những tài khéo khi không thể tiếp-tục việc học.
4.- Thiết-lập chặt-chẽ mối tương-quan giữa trường-học và trường đời, đặt nặng khía cạnh thực-tiễn, xây dựng nhiều kinh-nghiệm để học-sinh có thái-độ tích-cực và thích-ứng với đời sống trong xã-hội.
5.- Đào-luyện tinh-thần dân-chủ và ý-thức trách-nhiệm bằng cách thúc-đẩy học-sinh tham-gia từ những sinh-hoạt trong lớp đến những sinh-hoạt ngoài lớp, tổ-chức hàng ngũ tự-trị và khuyến-khích kỷ-luật tự-giác.
V.SƠ- LƯỢC về CHƯƠNG-TRÌNH HỌC-TẬP
Chương-trình đang áp dụng tại Trường trung-học Kiểu-Mẫu Huế là một chương-trình bao gồm nhiều môn học với nhiều mục-đích khác nhau đáp ứng những sở-thích và khả-năng khác nhau của học-sinh.
Chương-trình các lớp 6 và 7 gồm các môn học có tánh-cách bắt buộc và bao-quát. Tánh chất dự-hướng của những môn học ở cấp này giúp cho học-sinh có được những kiến-thức căn-bản tối-thiểu về các môn phổ-thông cũng như các môn hướng-nghiệp.
Chương-trình các lớp 8 và 9 là một chương-trình định-hướng cung ứng thêm một số môn học lựa-chọn tùy theo năng-khiếu của từng học-sinh. Khía cạnh thực-tiễn và thực-dụng được đặt nặng.
Chương-trình các lớp 10, 11 và 12 có tánh-cách chuyên biệt hơn và được thực-hiện thành nhiều ban khác nhau:
a.- Các ban dự-bị Đại-Học: Khoa-học thực-nghiệm, Khoa-học toán, Văn chương Sinh-cổ-ngữ.
b.- Các ban hướng-nghiệp: Doanh-thương, Canh-nông, Công-kỹ-nghệ, Kinh-tế gia-đình.
Chương-trình các ban hướng-nghiệp cũng được sắp xếp sao cho các học-sinh trong các ban này cũng có thể có đủ khả-năng theo trình-độ Đại-Học sau khi hoàn tất bậc trung-học.
Trong giai đoạn hiện-thời, trường Trung-học Kiểu-Mẫu Huế chưa có thể phát-triển sâu rộng phạm-vi hướng-nghiệp, mà đang nằm trong một giai-đoạn chuyển tiếp với những cải-tổ có tính cách tuần-tự, tùy theo khả-năng và nhân-sự. Trường sẽ mở đầy-đủ các ban học, cũng như tăng-cường các môn học lựa chọn khi cơ-hội cho phép.
Để hộ-trợ cho chương-trình học-tập trên, chương-trình hướng-dẫn giáo-dục đang được đẩy mạnh. Phòng Hướng-dẫn giáo-dục và phòng liên-lạc phụ-huynh học-sinh đã được thiết-lập tại trường.
Ngoài ra, một chương-trình sinh-hoạt thường-xuyên do một ban giáo-sư cố-vấn hướng-dẫn mang lại nhiều không-khí sôi-động và bổ-ích. Trong tinh-thần này Trường đang xúc-tiến thành-lập nhiều học-hội để khích-động tinh-thần học-tập của học-sinh.
Điều cần lưu-ý là chương-trình sẽ được sửa đổi thường-xuyên trong tinh-thần linh-động và uyển-chuyển để phù-hợp với những khám phá mới trong địa-hạt nghiên-cứu giáo-dục.
TRẦN HỮU LONG
Hiệu trưởng Trung học Kiểu Mẫu Huế
Nguyễn Đính biên tập lại đúng theo nguyên văn từ “Đặc-San Kiểu-Mẫu Huế 1972”. Nhà in Liên Hoa, 15A Lê Lợi, Huế. Giấy phép số 16-BTT/PHNT ngày 05-1-1972. Hoàn thành ngày 15 tháng 5 năm 2024.
#kieumauhue #trunghoctonghop #giaoducdaotaothuathienhue
download sách về https://htklvc2012.wordpress.com/wp-content/uploads/2024/06/dac-san-kieu-mau-hue-1972.pdf
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét